(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.102. అధ్యాయః 102
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి భూగోతిలకన్యాదానఫలప్రతిపాదనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

భగవానువాచ।

అతః పరం ప్రవక్ష్యామి భూమిదానమనుత్తమం॥ 14-102-1(95768)
యః ప్రయచ్ఛతి విప్రాయ భూమిం రంయాం సదక్షిణాం।
శ్రోత్రియాయ దరిద్రాయ సాగ్నిహోత్రాయ పాండవ॥ 14-102-2(95769)
స సర్వకామతృప్తాత్మా సర్వరత్నవిభూషితః।
సర్వపాపవినిర్ముక్తో దీప్యమానోఽర్కవత్సదా॥ 14-102-3(95770)
బాలసూర్యప్రకాశేన విచిత్రధ్వజశోభినా।
యాతి యానేన దివ్యేన మమ లోకం మహాయశాః॥ 14-102-4(95771)
తత్ర దివ్యాంగనాభిస్తు సేవ్యమానో యథాసుఖం।
కామగః కామరూపీ చ క్రీడత్యప్సరసాంగణైః॥ 14-102-5(95772)
యావద్బిభర్తి లోకాన్వై భూమిః కురుకులోద్వహ।
తావద్భూమిప్రదః కాలే మమ లోకే మహీయతే॥ 14-102-6(95773)
న హి భూమిప్రదానాద్వై దానమన్యద్విశిష్యతే।
న చాపి భూమిహరణాత్పాపమాన్యద్విశిష్యతే॥ 14-102-7(95774)
దానాన్యన్యాని హీయంతే కాలేన కురుపుంగవ।
భూమిదానస్య పుణ్యస్య క్షయో నైవోపపద్యతే॥ 14-102-8(95775)
బ్రాహ్మణాయ దరిద్రాయ భూమిం దత్తాం తు యో నరః।
న హింసతి నరవ్యాఘ్ర తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-102-9(95776)
సప్తద్వీపసముద్రాంతా రత్నసంచయసంకులా।
సశైలవనదుర్గాఢ్యా తేన దత్తా మహీ భవేత్॥ 14-102-10(95777)
భూమిం దృష్ట్వా దీయమానాం శ్రోత్రియాయాగ్నిహోత్రిణే।
సర్వభూతాని మన్యంతే మాం దదాతీతి హర్షవత్॥ 14-102-11(95778)
సువర్ణమణిరత్నాని ధనాని చ వసూని చ।
సర్వదానాని వై రాజందదాతి వసుధాం దదత్॥ 14-102-12(95779)
సాగరాన్సరితః శైలాన్సమాని విషమాణి చ।
సర్వగంధరసాంశ్చైవ దదాతి వసుధాం దదత్॥ 14-102-13(95780)
ఓషధీః ఫలసంపన్నా నానాపుష్పసమన్వితాః।
కమలోత్పలషండాంశ్చ దదాతి వసుధాం దదత్॥ 14-102-14(95781)
ధర్మం కామం తథా చార్థం వేదాన్యజ్ఞాంస్తథైవ చ।
స్వర్గమార్గగతిం చైవ దదాతి వసుధాం దదత్॥ 14-102-15(95782)
అగ్నిష్టోమాదిభిర్యజ్ఞైర్యే యజంతే సదక్షిణైః।
న తత్ఫలం లభంతే తే భూమిదానస్య యత్ఫలం॥ 14-102-16(95783)
శ్రోత్రియా మహీం దత్త్వా యో న హింసతి పాండవ।
తద్దానం కథయిష్యంతి యావల్లోకాః ప్రతిష్ఠితాః।
తావత్స్వర్గోపభోగానాం భోక్తారః పాండునందన॥ 14-102-17(95784)
సస్యపూర్ణాం మహీం యస్తు శ్రోత్రియాయ ప్రయచ్ఛతి।
పితరస్తస్య తృప్యయంతి యావదాభూతసంప్లువం॥ 14-102-18(95785)
మమ రుద్రస్య సవితుస్త్రిదశానాం తథైవ చ।
ప్రీతయే విద్ధి రాజేంద్ర భూమిర్దత్తా ద్విజాయ వై॥ 14-102-19(95786)
తేన పుణ్యేన పూతాత్మా దాతా భూమేర్యుధిష్ఠిర।
మమ సాలోక్యమాప్నోతి నాత్ర కార్యా విచారాణా॥ 14-102-20(95787)
యత్కించిత్కురుతే పాపం పురుషే వృత్తికర్శితః।
స చ గోకర్ణమాత్రేణ భూమిదానేన శుధ్యతి॥ 14-102-21(95788)
మాసోపవాసే యత్పుణ్యం కృచ్ఛ్రే చాంద్రాయణేఽపి చ।
భూమిగోకర్ణమాత్రేణ తత్పుణ్యం తు విధీయతే॥ 14-102-22(95789)
సర్వతీర్థాభిషేకే చ యత్పుణ్యం సముదాహృతం।
భూమిగోకర్ణమాత్రేణ తత్పుణ్యం తు విధీయతే॥ 14-102-23(95790)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 14-102-24x(7953)
దేవదేవ నమస్తేఽస్తదు వాసుదేవ సురేశ్వర।
గోకర్ణస్య ప్రమాణం వై వక్తుమర్హసి తత్వతః॥ 14-102-24(95791)
భగవానువాచ। 14-102-25x(7954)
శృణు గోకర్ణమాత్రస్య ప్రమాణం పాండునందన।
త్రింశద్దండప్రమాణేన ప్రమితం సర్వతో దిశం॥ 14-102-25(95792)
ప్రత్యక్ప్రాగపి రాజేంద్ర తత్తథా దక్షిణోత్తరం।
గోకర్ణం తద్విదః ప్రాహుః ప్రమాణం ధరణేర్నృప॥ 14-102-26(95793)
సవృషం గోశతం యత్ర సుఖం తిష్ఠత్యయంత్రితం।
సవత్సం కురుశార్దూల తచ్చ గోకర్ణముచ్యతే॥ 14-102-27(95794)
కింకరా మృత్యుదండాశ్చ కుంభీపాకాశ్చ దారుణాః।
ఘోరాశ్చ వారుణాః పాశా నోపసర్పంతి భూమిదం॥ 14-102-28(95795)
నిరయా రౌరవాద్యాశ్చ తథా వైతరణీ నదీ।
తీవ్రాశ్చ యాతనాః కృష్టా నోపసర్పంతి భూమిదం॥ 14-102-29(95796)
చిత్రగుప్తాః కలిః కాలః కృతాంతో మృత్యురేవ చ।
యమశ్చ భగవాన్సాక్షాత్పూజయంతి మహీప్రదం॥ 14-102-30(95797)
రుద్రః ప్రజాపతిః శక్రః సురా ఋషిగణాస్తథా।
అహం చ ప్రీతిమాన్రాజన్పూజయామో మహీప్రదం॥ 14-102-31(95798)
కృశభృత్యస్య కృశగోః కృశాశ్వస్య కృతాతిథేః।
భూమిర్దేయా నరశ్రేష్ఠ స నిధఇః పారలౌకికః॥ 14-102-32(95799)
సీదమానకుటుంబాయ శ్రోత్రియాయాగ్నిహోత్రిణే।
వ్రస్థాయ దరిద్రాయ భూమిర్దేయా నరాధిప॥ 14-102-33(95800)
యథా హి ధాత్రీ క్షీరేణ పుత్రం వర్ధయతి స్వయం।
దాతారమనుగృహ్ణాతి దత్తా హ్యేవం వసుంధరా॥ 14-102-34(95801)
యథా బిభర్తి గౌర్వత్సం సృజంతీ క్షీరమాత్మనః।
తథా సర్వగుణోపేతా భూమిర్వహతి భూమిదం॥ 14-102-35(95802)
యథా బీజని రోహంతి జలసిక్తాని భూపతే।
తథా కామాః ప్రరోహంతి భూమిదస్య దినేదినే॥ 14-102-36(95803)
యథా తేజస్తు సూర్యస్య తమః సర్వం వ్యపోహతి।
తథా పాపం నరస్యేహ భూమిదానం వ్యపోహతి॥ 14-102-37(95804)
దాతా దశానుగృహ్ణాతి యో హరేద్దశ హంతి చ।
అతీతాన్యాగతానీహ కులాని కురుపుంగవ॥ 14-102-38(95805)
ఆశ్రుత్య భూమిదానం తు దత్త్వా యో వా హరేన్పునః।
స బద్ధో వారుణైః పాశైః క్షిప్యతే పూయశోణితే॥ 14-102-39(95806)
స్వదత్తాం పరదత్తాం వా యో హరేత్ వసుంధరాం।
న తస్య నరకాద్ధోరాద్విద్యతే నిష్కృతిః క్వచిత్॥ 14-102-40(95807)
బ్రాహ్ంణస్య హృతే క్షేత్రే హన్యాద్ద్వాదశ పూర్వజాన్।
స గచ్ఛేత్కృమియోనిం చ న చ ముచ్యేత జాతు సః॥ 14-102-41(95808)
దత్త్వా భూమిం ద్విజేంద్రాయ యస్తామేవోపజీవతి।
గవాం శతసహస్రస్య హంతుః స లభతే ఫలం॥ 14-102-42(95809)
సోధశ్శిరాస్తు పాపాత్మా కుంభీపాకేషు పచ్యతే।
దివ్యైర్వర్షసహస్రైస్తు కుంభీపాకాద్విజనిస్సృతః।
ఇహ లోకే భవేత్స శ్వా రాతజన్మని పాండవ॥ 14-102-43(95810)
దత్త్వా భూమి ద్విజేంద్రాణాం యస్తామేవోపజీవతి।
స మూఢో యాతి దుష్టాత్మా నరకానేకవింశతిం।
నరకేభ్యో వినిర్ముక్తః శునాం యోనిం స గచ్ఛతి॥ 14-102-44(95811)
హలకృష్టా మహీ దేయా సబీజా సస్యమాలినీ।
అథవా సోదకా దేయా దరిద్రాయ ద్విజాతయే॥ 14-102-45(95812)
ఏవం దత్తా మహీ రాజన్ప్రహృష్టేనాంతరాత్మనా।
సర్వాన్కామానవాప్నోతి మనసా చింతితాని చ॥ 14-102-46(95813)
బహుభిర్వసుధా దత్తా దీయతే చ నరాధిపైః।
యస్య యస్య యదా భూమిస్తస్య తస్య తదా ఫలం॥ 14-102-47(95814)
యః ప్రయచ్ఛతి కన్యాం వై సురూపాం శ్రోత్రియాయ వై।
స బ్రహ్మదేయో రాజేంద్ర తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-102-48(95815)
బలీవర్దసహస్రాణాం దత్తానాం ధుర్యవాహినాం।
యత్పుణ్యం లభతే రాజన్కన్యాదానేన తత్ఫలం॥ 14-102-49(95816)
గవాం శతసహస్రస్య సంయగ్ధత్తస్థ యత్ఫలం।
తత్ఫలం సమవాప్నోతిః యః ప్రయచ్ఛతి కన్యకాం॥ 14-102-50(95817)
యావంతి చైవ రోమాణి కన్యాయాః కురుపుంగవ।
తావద్వర్షసహస్రాణి మమ లోకే మహీయతే॥ 14-102-51(95818)
తతశ్చాపి చ్యుతః కాలాదిహ లోకే స జాయతే।
షడంగవిచ్చతుర్వేదీ సర్వలోకార్చితో ద్విజః॥ 14-102-52(95819)
యః సువర్ణం దరిద్రాయ బ్రాహ్మణాయ ప్రయచ్ఛతి।
శ్రోత్రియాయ సువృత్తాయ బహుపుత్రాయ పాండవ॥ 14-102-53(95820)
స ముక్తః సర్వపాపేభ్యో బాలసూర్యసమప్రభః।
విమానం దివ్యామారూఢః కామగః కామభోగవాన్॥
వర్షకోటిం మహాతేజా మమ లోకే మహీయతే॥ 14-102-54(95821)
తతః కాలావతీర్ణశ్చ సోస్మిఁల్లోకే హి జాయతే।
వేదవేదాంగవిద్విప్రః కోటీధనపతిర్భవేత్॥ 14-102-55(95822)
యశ్చ రూప్యం ప్రయచ్ఛేద్వై దరిద్రాయ ద్విజాతయే।
కృశవృత్తేః కృశగవే స ముక్తః సర్వకిల్బిషైః॥ 14-102-56(95823)
పూర్ణచంద్రప్రకాశేన విమానేన విరాజతా।
కామరూపి యథాకామం స్వర్గలోకే మహీయతే॥ 14-102-57(95824)
తతోఽవతీర్ణః కాలేన లోకే చాస్మిన్మహాయశాః।
సర్వలోకార్చితః శ్రీమాన్రాజా భవతి వీర్యవాన్॥ 14-102-58(95825)
తిలపర్వతకం యస్తు శ్రోత్రియాయ ప్రయచ్ఛతి।
విశేషేణ దరిద్రాయ తస్యాపి శృణు యత్ఫలం॥ 14-102-59(95826)
పుణ్యం వృషాయుతోత్సర్గే యత్ప్రోక్తం పాండునందన।
తత్పుణ్యం సమనుప్రాప్య తత్క్షణాద్విరజా భవేత్॥ 14-102-60(95827)
యథా త్వచం భుజంగో వై త్యక్త్వా శుద్ధతనుర్భవేత్।
తతా తిలప్రదానాద్వై పాపం త్యక్త్వా విసుద్ధ్యతి॥ 14-102-61(95828)
తిలషండం ప్రయుంజానో జాంబూనదవిభూషితం।
విమానం దివ్యమారూఢః పితృలోకే మహీయతే॥ 14-102-62(95829)
షష్టిం వర్షసహస్రాణి కామరూపీ మహాయశాః।
తిలప్రదాతా రమతే పితృలోకే యథాసుఖం॥ 14-102-63(95830)
యః ప్రయచ్ఛతి విప్రాయ తిలధేనుం నరాధిప।
శ్రోత్రియాయ దరిద్రాయ శృణు తస్యాపి యత్ఫలం॥ 14-102-64(95831)
గోసహస్రప్రదానేన యత్పుణ్యం సముదాహృతం।
తత్పుణ్యఫలామాప్నోతి తిలధేనుప్రదో నరః॥ 14-102-65(95832)
తిలానాం కుడవైర్యస్తు తిలధేనుం ప్రయచ్ఛతి।
తావత్కోటిసమా రాజన్స్వర్గలోకే మహీయతే॥ 14-102-66(95833)
అష్టాఢకతిలైః కృత్వా తిలధేను నరాధిప।
ద్వాత్రింశన్నిష్కసంయుక్తం విషువే యః ప్రయచ్ఛతి।
మద్భక్త్యా మద్గతాత్మా వై తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-102-67(95834)
కన్యాదానసహస్రస్య విధిదత్తస్య యత్ఫలం।
తత్పుణ్యం సమనుప్రాప్తో మమ లోకే మహీయతే॥ 14-102-68(95835)
మమ లోకావతీర్ణశ్చ సోస్మిఁల్లోకేఽభిజాయతే।
ఋగ్యజుస్సామవేదానాం పారగో బ్రాహ్మణర్షభః॥ 14-102-69(95836)
గాం తు యస్తు దరిద్రాయ శ్రోత్రియాయ ప్రయచ్ఛతి।
ప్రసన్నాం క్షీరిణీం పుణ్యాం సవత్సాం కాంస్యదోహినీం॥ 14-102-70(95837)
యత్కించిద్దుష్కృతం కర్మ తస్య పూర్వకృతం నృపః।
తత్సర్వం తత్క్షణాదేవ వినశ్యతి న సంశయః॥ 14-102-71(95838)
యానం చ వృషసంయుక్తం దీప్యమానం స్వలంకృతం।
ఆరూఢః కామగం దివ్యం గోలోకమధిగచ్ఛతి॥ 14-102-72(95839)
యావంతి చైవ రోమాణి తస్యా గోస్తు నరాధిప।
తావద్వర్షసహస్రాణి గవాం లోకే మహీయతే॥ 14-102-73(95840)
గోలోకాదవతీర్ణస్తు లోకేఽస్మిన్బ్రాహ్మణో భవేత్।
సత్రయాజీ వదన్యశ్చ సర్వరాజభిరర్చితః॥ 14-102-74(95841)
తిలం గావః సువర్ణం చాప్యన్నం కన్యా వసుంధరా।
తారయంతీహ దత్తాని బ్రాహ్మణేభ్యో మహాభుజ॥ 14-102-75(95842)
బ్రాహ్మణం వృత్తసంపన్నమాహితాగ్నిమలోలుపం।
తర్పయేద్విధివద్రాజన్స నిధిః పారలౌకికః॥ 14-102-76(95843)
ఆహితాగ్ని దరిద్రం చ శ్రోత్రియం చ జితేంద్రియం।
శూద్రాన్నవర్జితం చైవ ద్విజం యత్నేన పూజయేత్॥ 14-102-77(95844)
ఆహితాగ్నిః సదా పాత్రమహ్నిహోత్రీ చ వేదవిత్।
పాత్రాణామపి తత్పాత్రం శూద్రాన్నం యస్య నోదరే॥ 14-102-78(95845)
యచ్చ వేదమయం పాత్రం యచ్చ పాత్రం తపోమయం।
అసంకీర్ణం చ యత్పాత్రం తత్పాత్రం తారయిష్యతి॥ 14-102-79(95846)
నిత్యస్వాధ్యాయనిరతాస్త్వసంకీర్ణేంద్రియాశ్చ యే।
పంచయజ్ఞపరా నిత్యం పూజితాస్తారయంతి తే॥ 14-102-80(95847)
యే క్షాంతిదాంతాః శ్రుతిపూర్ణకర్ణా
జితేంద్రియాః ప్రాణివధై నివృత్తాః।
ప్రతిగ్రహే సంకుచితా గృహస్థా-
స్తే బ్రాహ్మణాస్తారయితుం సమర్థాః॥ 14-102-81(95848)
నిత్యోదకీ నిత్యయజ్ఞోపవీతీ
నిత్యస్వాధ్యాయీ వృషలాన్నవర్జీ।
క్రతౌ గచ్ఛన్విధివచ్చాపి జుహ్వ-
త్స బ్రాహ్మణస్తారయితుం సమర్థః॥ 14-102-82(95849)
బ్రాహ్మణో యస్తు మద్భక్తో మద్రాగీ మత్పరాయణః।
మయి సంన్యస్తకర్మా చ స విప్రస్తారయేద్ధ్రువం॥ 14-102-83(95850)
ద్వాదశాక్షరతత్వజ్ఞశ్చతుర్వ్యూహవిభాగవిత్।
అచ్ఛిద్రపంచకాలజ్ఞఃక స విప్రస్తారయిష్యతి॥ ॥ 14-102-84(95851)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి వైష్ణవధర్మపర్వణి ద్వ్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 102 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.